Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΤΟ 1ο ΚΑΙ 2ο ΕΠΑΛ ΧΑΛΚΙΔΑΣ

ΟΜΑΔΑ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΟ 2Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΨΑΧΝΩΝ
7 Νοεμβρίου, 2018
ΟΜΑΔΑ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΟ 22ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ
16 Νοεμβρίου, 2018

Ο Σύμβουλος Καθηγητής

Είναι ένας καθηγητής στο ρόλο του ενήλικα υποστηρικτή μέσα στο σχολείο με στόχο τη βελτίωση των σχέσεων με τους μαθητές. Είναι διακριτός ρόλος από αυτόν του εκπαιδευτικού και βασίζεται στις αρχές της ενεργητικής ακρόασης και της αποτελεσματικής επικοινωνίας. Ακολουθώντας αυτές τις αρχές, θέτει τις κατάλληλες ερωτήσεις ανοιχτού τύπου προτρέποντας το μαθητή να εκφραστεί ελεύθερα, με ασφάλεια, διαμορφώνοντας μία σχέση εμπιστοσύνης μαζί του.

Ο  Σύμβουλος Καθηγητής:

-ακούει ενεργητικά το μαθητή σε ατομικές τακτικές συναντήσεις

-ενθαρρύνει το μαθητή να μιλήσει για θέματα που τον απασχολούν στο χώρο του σχολείου και αφορούν στις σχέσεις με συνομηλίκους και καθηγητές, στην αναγνώριση και έκφραση των συναισθημάτων του, στα ενδιαφέροντα και στις κλίσεις του

-προτρέπει το μαθητή να εκφράσει τις δυσκολίες του σε σχέση με τα μαθήματα, τη μελέτη, τους μαθησιακούς και επαγγελματικούς του στόχους

-δίνει την ευκαιρία στο μαθητή να αναγνωρίσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του στο χώρο του σχολείου

-δεν μπαίνει σε ρόλο ψυχολόγου και ειδικού θεραπευτή

-δεν απευθύνεται αποκλειστικά στους μαθητές που αντιμετωπίζουν ειδικά προβλήματα, αλλά στο σύνολο των μαθητών της τάξης. Αν χρειαστεί, κάνει παραπομπή στον ψυχολόγο του σχολείου ή στο κατάλληλο πλαίσιο και συνεχίζει κανονικά τις ατομικές συναντήσεις με το μαθητή.

Ο κύριος στόχος των συναντήσεων είναι ο Σύμβουλος Καθηγητής να ακούσει ουσιαστικά τις δυσκολίες και τους προβληματισμούς των μαθητών σε θέματα της σχολικής ζωής,  χωρίς να παρεμβαίνει δίνοντας συμβουλές, αλλά ενθαρρύνοντας το μαθητή να αναγνωρίσει τις δυσκολίες του και να αναζητήσει ο ίδιος υπεύθυνα και αποφασιστικά τρόπους για την επίλυση τους. Ο Σύμβουλος Καθηγητής μ’ αυτόν τον τρόπο  συμβάλλει στην ενδυνάμωση των εφήβων και στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους. Το μήνυμα που δίνει στο μαθητή είναι: «Είμαι δίπλα σου, δε σε επικρίνω, δε σου λέω τι να κάνεις, σε κατανοώ, σε υποστηρίζω και σε αποδέχομαι».

Το σχολείο παύει έτσι να είναι απρόσωπο και να αντιμετωπίζει με προκατάληψη τους μαθητές που επιλέγουν αυτόν τον τύπο σχολείου, αλλά τους προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη, ώστε να ενταχθούν ομαλά στο νέο πλαίσιο.

Υλοποίηση του προγράμματος τη σχολική χρονιά 2017-18

Πραγματοποιήθηκαν 7 μηνιαίες συναντήσεις υποστήριξης και εμψύχωσης της ομάδας των Συμβούλων Καθηγητών των δύο σχολείων. Στη διάρκεια των συναντήσεων οι καθηγητές μιλούσαν για τις δυσκολίες των συναντήσεων με τους μαθητές, αντάλλαζαν απόψεις, εξέφραζαν τα συναισθήματά τους, μοιράζονταν την εμπειρία τους. Επιπλέον δίνονταν από τις συντονίστριες κατευθύνσεις για την επόμενη συνάντηση και υλικό που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν με βιωματικό τρόπο. Στο τέλος των συναντήσεων οι μαθητές και οι καθηγητές συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο αξιολόγησης, όπου καταγράφηκαν οι απόψεις και οι προτάσεις τους για την εξέλιξη και βελτίωση του προγράμματος.

Τόσο οι καθηγητές όσο και οι μαθητές δήλωσαν ικανοποιημένοι από την υλοποίηση του προγράμματος και επιθυμούν τη συνέχισή του. Για τους μαθητές το πρόγραμμα σήμαινε ότι το σχολείο ενδιαφέρεται γι’ αυτούς, υπάρχει κάποιος που τους ακούει και μπορούν να μιλήσουν για πράγματα που τους απασχολούν. Για τους καθηγητές το πρόγραμμα ήταν μία ευκαιρία να γνωριστούν καλύτερα με τους μαθητές, να συνεργαστούν με τους συναδέρφους τους και να εξελιχθούν σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο.

 

Προβλήματα στην υλοποίηση του προγράμματος

Βασικό αίτημα των καθηγητών σ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς ήταν η επιμόρφωση στις αρχές της συμβουλευτικής και της ενεργητικής ακρόασης, καθώς και η ύπαρξη συγκεκριμένου υλικού που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν σε κάθε συνάντηση. Επιπλέον, εντόπισαν δυσκολίες στο οργανωτικό πλαίσιο των συναντήσεων με τους μαθητές (χώρος, χρόνος)  και των υποστηρικτικών συναντήσεων (ρόλος συντονιστή, χρόνος, συχνότητα και διάρκεια συναντήσεων).

Κατά τη διάρκεια των υποστηρικτικών συναντήσεων οι συντονίστριες παρατήρησαν και κατέγραψαν τις δυσκολίες των Συμβούλων Καθηγητών:

-συμμετοχή εκπαιδευτικών που δεν ήταν έτοιμοι ή σίγουροι ότι μπορούν να αναλάβουν αυτό το ρόλο

-αμφιθυμία απέναντι στις συναντήσεις υποστήριξης, ενώ ζητούσαν συγκεκριμένες προτάσεις και κατευθύνσεις για την πραγματοποίηση των συναντήσεων με τους μαθητές, εξέφραζαν δυσπιστία και αντίδραση απέναντι σε προτάσεις που είχαν βιωματικό χαρακτήρα

-η απουσία επιμόρφωσης στην έναρξη του προγράμματος δημιούργησε ανασφάλεια, αμηχανία και σύγχυση σχετικά με το ρόλο του Συμβούλου Καθηγητή και την εφαρμογή του

-στη μέση της σχολικής χρονιάς δήλωσαν κόπωση και απογοήτευση, επειδή θεώρησαν ότι δεν εκπληρώθηκαν οι προσδοκίες τους για τη βελτίωση του σχολικού κλίματος μέσα στην τάξη, παρά τις διαπιστώσεις συναδέλφων τους για τη μείωση των επιθετικών συμπεριφορών στο σχολείο τους

-ασυνέπεια στην ώρα προσέλευσης και αποχώρησης από τις συναντήσεις και διαρροή μεγάλου αριθμού εκπαιδευτικών στις δύο τελευταίες.

 

Προτάσεις για τη βελτίωση του προγράμματος

  • Η συμμετοχή των εκπαιδευτικών στο πρόγραμμα να είναι εθελοντική.
  • Η επιμόρφωση των Συμβούλων Καθηγητών να προηγείται της έναρξης του προγράμματος και να συνεχίζεται στη διάρκεια της χρονιάς σύμφωνα με τις ανάγκες των εκπαιδευτικών.
  • Σημαντικός είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού που λειτουργεί ως συντονιστής της ομάδας των Συμβούλων Καθηγητών. Είναι αυτός που συντονίζει την ομάδα, οργανώνει το πρόγραμμα των συναντήσεων και φροντίζει για την τήρησή του, ενημερώνει την εκπαιδευτική κοινότητα για την πορεία του προγράμματος. Χρειάζεται να είναι υπεύθυνος, συνεπής, οργανωτικός, επικοινωνιακός, συνεργάσιμος και να έχει το χρόνο και τη διάθεση. Ο συντονιστής μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση της συνοχής της ομάδας και στην ενδυνάμωσή της σε στιγμές κόπωσης και απογοήτευσης.
  • Εποπτεία των Συμβούλων Καθηγητών σε σταθερή βάση, με συγκεκριμένο οργανωτικό πλαίσιο για την τήρηση του οποίου θα δεσμεύονται στην αρχή της σχολικής χρονιάς και οι δύο πλευρές. Την εποπτεία θα μπορούσαν να αναλάβουν σε συνεργασία ο/η ψυχολόγος του σχολείου και οι υποστηρικτικές δομές της κοινότητας.
  • Δικτύωση-συνεργασία του σχολείου με τις υποστηρικτικές δομές για παρεμβάσεις συνολικά στη σχολική κοινότητα: γονείς, μαθητές, εκπαιδευτικούς.

 

Ελένη Ευθυμιάδου, Κοινωνιολόγος, Κέντρο Πρόληψης Εξαρτήσεων & Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Ν. Ευβοίας

Ιωάννα Ηλιοπούλου, Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνη του Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων Ν. Ευβοίας